Tłumaczenie dowcipów

Jedną z trudniejszych do przetłumaczenia na język obcych rzeczy są dowcipy. Dzieje się tak dlatego, że dowcipy są hermetyczne – odwołują się do spraw znanych i rozumianych tylko w pewnym kręgu, na przykład do stereotypów, historii, przesądów, powiedzeń. Dla jednych śmieszne jest skąpstwo (to chyba my, Polacy), dla innych poczucie wyższości (Amerykanie), dla niektórych abstrakcja (Francuzi), a dla jeszcze innych gra słów (Irlandia, Nowa Zelandia).

Często mówi się, że z dowcipów opowiadanych w innym języku śmiejemy się głośniej dlatego, że po pierwsze nas śmieszą, a po drugie cieszymy się, że udało nam się je zrozumieć. W życiu tłumacza dowcip do wyzwanie. Legenda miejska krążąca wśród tłumaczy mówi, że kiedyś podczas prezentacji prelegent opowiedział dowcip, którego tłumaczka nie była w stanie przełożyć. Powiedziała wówczas do słuchaczy „prelegent właśnie opowiedział dowcip, który wcale nie będzie dla państwa śmieszny po przetłumaczeniu, dlatego umówmy się, że gdy skończę mówić to zdanie, państwo roześmiejecie się”. Sala oczywiście wybuchnęła śmiechem.

Pozostając w temacie dowcipów, polecamy skecz Monty Pythona.